Deloitte Corporate Blog

Ketensamenwerking; kans of hype?

blogger Marcel Noordhuis, Director Deloitte Real Estate Advisory

Een van de kenmerken van ketensamenwerking is dat de partijen die met ketensamenwerking bezig zijn over het algemeen de ambitie hebben om betere prestaties te leveren dan die traditioneel geleverd worden. Partijen die met ketensamenwerking bezig zijn hebben dan ook de ultieme uitdaging om zeer actief aan de slag te gaan met het stroomlijnen van processen, het aanpassen van incentive systemen en het realiseren van de best mogelijke prijs/prestatie voor de opdrachtgever en gebruiker. De keten zal dan ook in stand blijven zolang de prestatie van de keten “meetbaar” beter is dan die van willekeurig traditioneel samenwerkende partijen in de markt.

We zien in de praktijk dat ketensamenwerking vaak start met als resultaat dat partijen in eerste instantie een veel beter “gevoel” hebben bij de nieuwe wijze van samenwerken. Toezichthouders zijn echter vaak kritisch en willen meer “bewijs” dat de langdurige samenwerking leidt tot betere (zakelijke) prestaties. Indien de betrokkenen dit niet hard kunnen maken, neemt de druk vaak toe om projecten dan maar weer op de markt te gooien en te gaan selecteren op de laagste prijs (i.p.v. de beste prijs/prestatie).

Door juist op basis van “harde data” de samenwerking te blijven monitoren en het gevoel te completeren met feiten, maakt dat het veel eenvoudiger wordt om aan te tonen dat ketensamenwerking ten opzichte van de traditionele samenwerking veel meer oplevert dan alleen een beter gevoel. Vertrouwen moet immers gevoed worden door de zakelijke prestaties die men met elkaar levert. Dan is de kans om terug te vallen in “oud gedrag” het kleinst.

Het uitgangspunt bij ketensamenwerking is dat partijen langdurig met elkaar samenwerken. Niet voor de duur van een project, maar voor de duur van een programma - bestaande uit meer projecten. Omdat de samenwerking over de projecten heen in stand gehouden wordt, weet men dat de investeringen die men doet om samen het ideale samenwerkingsmodel vorm te geven, terugverdiend kunnen worden over een veelheid aan projecten. Op deze wijze kan men eindelijk eens met procesinnovatie aan de slag en samen met behulp van o.a. Lean-technieken vaststellen hoe het ideale samenwerkingsproces er eigenlijk uit zou moeten zien. Voor de partijen die inmiddels op deze wijze aan de slag zijn gegaan, zijn de eerste resultaten zeer hoopvol.

Een van de consequenties is tevens dat de partijen in de keten die normaliter na elkaar in het proces aan bod komen, zo vroeg mogelijk in het proces (of idealiter voorafgaand daaraan) worden betrokken. Dit omdat een groot deel van het verbeterpotentieel zich in de initiatief-/ontwerpfase bevindt en partijen die verderop in de uitvoering en oplevering-/exploitatiefase een rol spelen vaak veel te laat geconfronteerd worden met het ontwerp, de specificaties dan al voor een groot deel vastliggen en de kosten om nog aanpassingen te plegen meestal al te hoog zijn geworden.

Excellent presteren is leuk, goed voor de opdrachtgever en goed voor de partners in de keten. De ketenpartners staan niet langer tegenover elkaar, maar werken vanuit hun eigen belang aan het gezamenlijk belang. De opdrachtgever krijgt telkens een hogere waarde geleverd (meer kwaliteit tegen lagere kosten en betrouwbaardere leveringen). De ketenpartners realiseren meer rendement door de faalkosten sterk te reduceren.
Ketensamenwerking gaat dus ook over verbeteren. Kan het telkens met minder fouten, kan het telkens sneller en tegen lagere integrale kosten en kan het telkens slimmer door gezamenlijk te innoveren? Innoveren in het product (de weg, de woning, het kantoor, het winkelcentrum) én innoveren in het proces van initiatief tot en met oplevering en van ingebruikname langs beheer tot en met sloop of herbestemming?

Als u het bovenstaande leest, wat denkt u? Is het een hype? of een enorme kans?